True
Woon.TV - TV kijken via internet, de beste Woon tv-programma's bij elkaar! Nederland.FM   Nederland.TV   Contact   Privacy & Cookies  

Vroege vogels - Alle afleveringen
Vroege vogels
Vroege Vogels: Horsterwold

Vroege Vogels bivakkeert in het grootste loofbos van Nederland: het Horsterwold. Een ondoordringbaar woud dat vijftig jaar geleden voor houtproductie is aangeplant op de vruchtbare zeeklei van Flevoland. Willemijn Veenhoven gaat met een kapmes dit bijna onbegaanbare bos in, op zoek naar konikpaarden, damherten en reeën. Menno Bentveld bewondert de vele soorten spinnenwebben en speurt naar de zeldzame marmerspin. En in imkerpak checkt Willemijn de kasten in het bos waar honingbijen worden uitgezet om weer te verwilderen.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Utrecht

We zijn in de stad Utrecht waar maar weer eens bewezen wordt dat natuur overal is. Menno ontdekt bijzondere planten zoals de zeldzame wolfskers en het slaapkamergeluk op onverwachte plekken; kademuren, middeleeuwse straatjes en op het monumentale oude postkantoor. Willemijn verdiept zich in de lokale fauna; duiven blijken minstens zo interessant als weidevogels en 's avonds kun je in Utrecht op sprinkhaansafari. Zelfs in de top van de Domtoren is nog natuur te vinden.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Planken Wambuis op de Veluwe

Vroege Vogels is op de Veluwe, in Planken Wambuis, een gebied dat onlosmakelijk verbonden is met de wolf. Er zijn meerdere wolven gesignaleerd en het is ook de plek waar vorig jaar een zwangere wolf is aangereden. Willemijn Veenhoven kijkt door de ogen van de wolf en ziet hoe het roofdier alles lijkt te veranderen. Edelherten passen hun gedrag aan en er worden bijna geen jonge herten meer waargenomen. Ook de Spaanse runderen staan op scherp. Toch zijn er ook dieren die de wolf niet mijden en zelfs volgen. Menno Bentveld gaat op zoek naar raven, die profiteren van het aas dat de wolf achterlaat.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Beekdal van Westerwolde

We strijken neer in het Beekdal van Westerwolde, waar de vogeltrek in volle gang is. Vinken, graspiepers, kolganzen, de rode wouw en nog veel meer soorten komen over het boerenland gevlogen. Hier in het oosten van Groningen proberen ze het eeuwenoude kleinschalige cultuurlandschap te behouden en te herstellen. Terug naar het landschap waar zandruggen, oeroude bossen, kleine heidevelden en vochtige graslanden elkaar afwisselen. Willemijn Veenhoven ziet hoe waardevol het oude boerenlandschap is voor de allerkleinsten. En Menno Bentveld volgt met de kano de stroom van de beek en daarmee de trek van de mysterieuze paling.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Noordzeekanaal

Kustnaaldkreeftjes, krabben, lepelaars, een gigantische meeuwenkolonie, en dat allemaal tussen de grote schepen. We bezoeken het Noordzeekanaal, een drukke vaarroute tussen de sluizen van IJmuiden en de haven van Amsterdam, maar ook een bijzonder stuk brakwaternatuur. Willemijn Veenhoven ontdekt welk onderwaterleven is meegebracht door schepen uit andere delen van de wereld. Menno Bentveld gaat kijken bij een uniek brak veenmosrietland. En in de vroege ochtend zien we vlak naast het kanaal talloze vogels die je vooral op de Wadden zou verwachten.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Waddenkust bij Harlingen

Vroege Vogels is aan de Waddenkust bij Harlingen, waar je ooit op een handdoekje kon liggen en een ijsje kon eten. Nu is het een en al slik, waar Willemijn Veenhoven tot boven haar knieën in zakt. Het team worstelt zich door de steeds dikkere sliklaag tussen Harlingen en Holwerd heen, om te ervaren wat dit betekent voor de natuur. Stranden verdwijnen, maar de kwelders zorgen voor enorme rustplaatsen en voedsel voor trekvogels. Menno Bentveld gaat in het holst van de nacht visfuiken legen, terwijl Willemijn met een bootje op zoek gaat naar de kraamkamers voor vissen.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Rottumerplaat

Precies veertig jaar na Bomans en Wolkers mag Menno Bentveld een paar nachten bivakkeren op Rottumerplaat. Een unieke ervaring die slechts een enkeling meemaakt. De rust maakt de natuur op de Rottums uniek. Zelfs een dode dwergvinvis mag hier rustig vergaan om nieuw leven een kans te geven. Door die rust krijgt ook zeegras, het Nederlandse koraal, weer een kans. Ook kunnen honderdduizenden vogels zich ongestoord volvreten voor hun laatste etappe van 6000 km naar Siberië.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Richel

Vroege Vogels is op het onbewoonde eiland Richel, een ware parel in de Waddenzee. Op deze afgelegen zandplaat komen normaal geen mensen, maar deze keer is er een uitzondering gemaakt. Willemijn Veenhoven slaapt in de wachttoren, omringd door tienduizenden wadvogels. Bij hoog water is het de laatste vluchtplaats voor wulpen, kanoeten, rosse grutto's en andere vogels. Menno Bentveld duikt in het bodemleven, waar volop voedsel te vinden is, als je goed kijkt.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Kalmthoutse heide

Vroege Vogels strijkt neer in het overweldigende paars van de Kalmthoutse heide. In dit bijzondere natuurgebied slaan Belgen en Nederlanders hun handen ineen in hun onuitputtelijke strijd tegen de droogte. Menno Bentveld ziet wat er gebeurt als je een medicinale bloedzuiger te dichtbij laat komen en Willemijn Veenhoven maakt kennis met de zeldzame, gladde slang. En als de avond valt, ontwaakt de mysterieuze nachtzwaluw in het licht van de Antwerpse haven.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Het Zwin

Vroege Vogels is in het Zwin, een internationale luchthaven voor vogels in het meest zuidwestelijke puntje van Nederland. Hier op de grens met België vliegen meer dan 300 soorten vogels af en aan. Willemijn Veenhoven ziet lepelaars, zwartkopmeeuwen, allerlei sterns, kleine zilverreigers en het paradepaardje van het Zwin: de ooievaar. Menno Bentveld gaat ondertussen in het slik op zoek naar slakjes die iets wonderbaarlijks kunnen. En we struikelen op het strand over haaientanden van miljoenen jaren oud.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Oostvaardersplassen

Het roer is om in de Oostvaardersplassen, het meest besproken natuurgebied van Nederland. Geen hongerende dieren en kale vlaktes meer. Willemijn zoekt uit wat er verkeerd ging in dit gebied en wat er is verbeterd. Ze laat zich betoveren door de edelherten en konikpaarden, terwijl Menno voet zet in het nooit betreden moeras. Ondertussen speelt moeder vos met haar jongen.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Zwanenwater

Het Zwanenwater is een bijzonder duingebied bij de Noord-Hollandse kustplaats Callantsoog. In dit natuurgebied, met de grootste natuurlijke duinmeren van West-Europa, broeden meer dan tachtig vogelsoorten, bloeien duizenden orchideeën en vliegen allerlei prachtige vlindersoorten rond. In de duinen probeert Menno Bentveld in de vroege ochtend een glimp op te vangen van het konijn, tegenwoordig een bedreigd diersoort. Willemijn Veenhoven stuit op een aalscholverkolonie met wel honderden nesten. En we gaan op zoek naar de bedreigde knoflookpad, een soort dat eigenlijk niet in de Nederlandse duinen voorkomt, maar wel in het Zwanenwater.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Baronie

In de Baronie van Breda komen zand en klei samen en daarom vind je hier 500 jaar oude bossen waar de stadsadel op reigers jaagde, maar ook oeroude polders. Willemijn bewondert de kleine, zeldzame vinpootsalamander die in de sprookjesachtige vennen leeft. Menno ziet dat reigers niet alleen langs het water zitten, maar ook in de top van dennen. En hoe staat het met de Amerikaanse zonnebaars, die hier al jaren bestreden wordt?



Vroege vogels
Vroege Vogels: Stuwwal van Groesbeek

De plek waar elk jaar en masse duizenden mensen uit de hele wereld komen wandelen, namelijk de zeven heuvelen bij Nijmegen. Dit stuwwalgebied is ook de plek waar dassen ontwaken in de nacht, de Romeinen letterlijk hun sporen hebben achtergelaten en waar het ijs uit de ijstijd het landschap heeft gevormd. Menno komt oog in oog te staan met piepjonge haviken, en struint door prachtige bloemenvelden, op zoek naar de Spaanse ruiter. Willemijn gaat op zoek naar vlinders, waaronder de zeldzame zilveren maan. En we zien hoe een van de laatste jonge spechten nog wordt gevoerd voordat het zijn vleugels spreidt.



Vroege vogels
Vroege Vogels: De Pelen

Het team strijkt neer in de prachtige Pelen. Een internationaal erkend wetland, een hoogveenmoeras met veenputten en heidevelden. Willemijn duikt voorzichtig de veenputten in om de bijzondere veenmosjes van dichtbij te bekijken. Ook is te zien hoe de natuur zich herstelt na de grote brand die in 2020 woedde. Na een prachtige avond in een verstild landschap gaat Menno op zoek naar de gladde slang, een bedreigde diersoort die zich juist hier in het hoogveen thuis voelt. En we zien het Amerikaanse hondsvisje, de vinpootsalamander, Nederlandse landgeiten en de vele vogels die deze natuurparel rijk is.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Diemerscheg

Staartmeesjes, tjiftjaffen, prachtige nachtvlinders en boommarters, allemaal op steenworpafstand van Amsterdam. Het team strijkt neer in de Diemerscheg, een versnipperd natuurgebied ingeklemd tussen Diemen, Weesp, Muiden en de hoofdstad. Menno is op een eeuwenoude dijk, waar een onderzoeker zich op een aantal ringslangen stort. Willemijn telt de eieren in een haviksnest. Ook is het team op een oude vuilstortplaats, waar het barst van de bijzondere vogels en konijnen.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Hart van Drenthe

In het Hart van Drenthe zien we spectaculaire landschappen die sneller veranderen dan vogeltellers kunnen bijbenen. Minstens honderd jaar mag de natuur daar haar eigen gang gaan. Al na twintig jaar zien we de eerste resultaten; indrukwekkende stieren die kuilen graven, reeën, dassen in confrontatie met een wolf en kerkuilen die op insecten jagen. Met zijn waadpak aan dwaalt Menno door het natte gebied. Willemijn ziet hoe een klein insect de genadeslag geeft aan een stervend bos en vindt de sporen van het enige edelhert in Drenthe.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Munnikenland

Roodborsttapuiten, blauwborsten, lepelaars, grote modderkruipers en een prachtig rivierenlandschap. We strijken neer in Munnikenland en het team slaapt in Slot Loevestein. Het is niet alleen de plek waar Hugo de Groot ooit ontsnapte door zich te verstoppen in een boekenkist. Het is ook een gebied waar tot voor kort nog aardappelen en bieten groeiden, maar nu ontwikkeld is tot een overstromingsgebied en een heus vogelparadijs. Kluten, veldleeuweriken en blauwe reigers vinden hun weg tussen de konikpaarden en rode geuzen.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Beekdal Koningsdiep

Het team trotseert de hagel, regen en wind om maar een glimp op te vangen van de otter. In het Friese Beekdal Koningsdiep beleven we vier seizoenen in twee dagen. Varend door het oude veengebied zien we de eerste zwaluwen dansen in de sneeuw, en horen we hoe belangrijk waterplanten zijn voor alles wat hier leeft. En dan, als de avond valt, zijn we getuige van een uniek gedoogbeleid tussen de vos en de das.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Eempolders

De Eempolders, een weidevogelwalhalla onder de rook van de Randstand. Grutto's, tureluurs en kieviten vliegen je er om de oren. We ontdekken hoe mensen en dieren samenleven in dit agrarisch gebied. Menno Bentveld gaat langs bij enthousiaste weidevogelboeren en ziet hoe de rammelende hazen het voorjaar vieren. Willemijn Veenhoven duikt in de verborgen wereld van het boerenland en zoekt bodemmieren. Dit gebied barst van het leven.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Het Roerdal

Bevers en ijsvogels, niet in een afgelegen natuurgebied, maar gewoon te zien vanaf de straat in Roermond. Het Roerdal is de plek waar de Roer vrijuit meandert door een prachtig landschap. De rivier is vroeger vervuild geweest door de industrie en de kolenmijnen, maar sinds een aantal jaar is het een paradijs voor al het waterleven. In het schone water trekken nu zalmen en vindt Menno zeer zeldzame waterbeestjes. Willemijn loopt door een eeuwenoud broekbos, waar veel bijzondere planten groeien. Ondertussen is niet alleen het gelach van de groene specht te horen, hij is ook nog eens te zien. En de bosuil van Beleef de lente komt ook nog langs.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Goois Natuurreservaat

Klapeksters, kleine bonte spechten, dassen, reeën en mooie korstmossen. Dat en meer is te vinden tussen al die snelwegen in het Gooi. Het team van Vroege Vogels strijkt neer in het Goois Natuurreservaat, dat door een stelsel van natuurbruggen, buizen en tunnels één groot natuurgebied vormt. Ook gaat Menno Bentveld naar het vervuilde Laarder Wasmeer, dat vijftien jaar geleden helemaal is afgegraven en waar zich nu nieuwe natuur ontwikkelt. En de beheerders bootsen een storm na door bomen om te trekken.



Vroege vogels
Vroege Vogels: In het spoor van de wolf

Terwijl er een paar jaar geleden af en toe een wolf te zien was, zijn er inmiddels al welpjes geboren, en het aantal lijkt alleen maar toe te nemen. De wilde kat leidt een verscholen leven in Limburg en gaat misschien op zoek naar nieuw leefgebied in Nederland. En het lijkt een kwestie van tijd of de goudjakhals gaat zich vestigen. Wat voor invloed hebben deze dieren op onze natuur? We volgen het spoor van de wolf en de andere roofdieren die vanuit de grensgebieden Nederland binnenkomen.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Volop natuur in de winter

Het is weer lente. Vroege Vogels is terug met een special over de winter, omdat de natuur juist dan volop in beweging is. Bomen vormen knoppen en zaden, rupsen werken aan hun toekomst als vlinder, vogels zoeken geschikte nestplaatsen. Welke invloed heeft de opwarming van het klimaat hierop? Koolmezen en bomen weten zich vooralsnog te redden. En de vorstperiode waar we zo blij mee waren, is slecht nieuws voor de exotische lepelaars, die hier steeds vaker overwinteren.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Leiden

Snorkelend bij nacht ligt Menno Bentveld in 'zijn' Leidse gracht oog in oog met een Amerikaanse rivierkreeft. En Willemijn Veenhoven struint langs putten om padden en kikkers te redden. We zijn deze keer niet in een natuurgebied, maar in de stad, waar meer natuur is dan je op het eerste gezicht zou denken. Menno wordt door de directeur van de Hortus gewezen op alle bijzondere planten die tussen de stoeptegels leven. Verder zien we allerlei bijzondere vondsten die uit de grachten worden opgevist, gaan we mee op expeditie langs het spoor en zien we hoe meerkoeten ingenieuze nesten maken van plastic rietjes, verpakkingen en mondmaskers.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Friese IJsselmeerkust

Na de afsluiting van het IJsselmeer in 1932 stond de natuur langs de zestig kilometer lange Friese IJsselmeerkust volledig op de kop. Nu, zo'n negentig jaar later, heeft de kustnatuur zich spectaculair ontwikkeld en overal vinden we sporen van de Zuiderzee. Willemijn trekt naar de bijzondere, witte schelpenstranden bij Workum en Menno gaat op woeste expeditie naar een oude zandbank voor de kust. Ook horen we waarom een bijzondere, Friese traditie op het punt van uitsterven staat en welke rol een mossel uit Oekraïne langs de kust speelt. En wat leeft er eigenlijk allemaal in dat woeste IJsselmeer? We krijgen een uniek kijkje in een wereld die normaliter verborgen blijft.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Veluwezoom

We zijn bij het grootste spektakel uit de Nederlandse natuur, de edelhertenbronst. Willemijn zit midden tussen de agressieve edelherten: testosteronbommen van tweehonderd kilo met enorme geweien. En Menno zoekt een dier dat we nooit eerder filmden, een neotene watersalamander. Op de Veluwezoom laten ze al vijftig jaar de boel de boel. Klapstoelbeheer, noemen ze het zelf. Dode bomen, dode dieren, alles laten ze liggen zoals het ligt. De natuurbeheerders zijn de edelherten, wilde zwijnen en de vervangers van het oeros, de Schotse hooglander. We dompelen ons onder in een gebied dat zich zo op unieke wijze heeft ontwikkeld.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Texel

Texel, ons grootste Waddeneiland, speelt ook in het najaar een cruciale rol in al het leven op en rond het eiland. Van bodemdieren tot de top van de voedselketen: hier komt alles samen. Menno trekt in een sprookjesachtig decor de duinen in, op zoek naar trekvogels en ontmoet het grootste zeeroofdier uit de Noordzee: de grijze zeehond. Willemijn ziet welke vissen het voedsel zijn en ziet een nieuw duingebied ontstaan. Op het land heeft de natuur op Texel te lijden onder een ander roofdier, eentje die graag bij de mensen thuiskomt: de verwilderde huiskat.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Geuldal

Het zuidelijkste puntje van Nederland: het Limburgse Geuldal. In dat prachtige heuvellandschap houden zich voor Nederland unieke soorten schuil, die we toch te zien krijgen. Menno staat op ooghoogte met een nest hazelmuizen, we hebben bijzondere beelden van de korenwolf en Willemijn gaat op zoek naar bevers in een van de vele beken. We zien de buizerd, kiekendief en de torenvalk. En, heel bijzonder, ook een grijze wouw. Verder gaat Menno met een wichelroede op zoek naar water en een stukje verderop zijn we getuige van een primeur in Nederland: het ringen van de zeldzame, kleurrijke bijeneter.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Buurserbeek

We stappen in de kano om de idyllische Buurserbeek in Twente af te slingeren. We zien ijsvogels, reeën en een heel bijzondere meeuw, een robotmeeuw. Willemijn gaat op pad met een Schotse Hooglanderfluisteraar terwijl Menno zijn best doet om geen veenlijk te worden in het drassige hoogveen. Heel bijzonder is dat de enige boom op de rode lijst, de jeneverbes, zich hier verjongt. En we duiken onder in een gigantisch rietveld waar wetenschappers bezig zijn om water te zuiveren zoals dat in de middeleeuwen al gebeurde. Dat levert hele bijzondere natuur op.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Schoorlse Duinen

We strijken neer in de Schoorlse Duinen, de hoogste en breedste duinen van Nederland. Een werkelijk prachtig natuurgebied met spectaculaire heidevelden. Willemijn staat oog in oog met een zandhagedis die nog maar net uit het ei is gekropen en we zien de inmiddels zeldzame duinkonijnen. Ook zijn er beelden van boomkruipers die, voor het slapen gaan, lekker dicht bij elkaar kruipen. En Menno struint door de bossen op zoek naar de duinwespenorchis, klein en zeldzaam, met een bijzonder verhaal.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Oude IJssel

De levensader van de droge Achterhoek, de Oude IJssel, wordt langzamerhand weer schoner en dat is aan de natuur te zien. De otter is terug en zonder dat iemand het doorhad heeft ook de bever weer een burcht gebouwd. We kijken mee met een gangbare boer én bij een kasteelheer en -vrouw die hun land omvormen tot natuur. We gaan vissen bij een vispassage langs de rivier en vogels zoeken langs de nieuw aangelegde groene oevers.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Meijendel

Ingeklemd tussen Den Haag, Wassenaar en Leiden ligt een van de meest bijzondere en woeste duingebieden van ons land: Meijendel. Maar Meijendel is ook het drukst bezochte natuurgebied van Zuid-Holland. Ondanks de vele bezoekers is het gebied van onschatbare waarde. Menno hoort welke rol schilder Hendrik Willem Mesdag in het beschermen van de duinen speelde en Willemijn gaat op zoek naar amfibieën in de unieke, vochtige duinvalleien. Verder vinden we eieren van een bijzonder weekdier, stuiten we op de laatste groeiplaats van een worstkorstmos in West-Europa en zien we hoe kevers optimaal profiteren van de vele ruiters in het gebied. En dat allemaal onder de rook van een van de grootste steden van ons land.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Naardermeer

Kraakhelder water, een betoverend vogelconcert tijdens zonsopkomst en waanzinnige kolonies met purperreigers en aalscholvers. In het Naardermeer, ingeklemd tussen Amsterdam en 't Gooi, staat alles in verbinding met het water. Willemijn bekijkt snorkelend de sprookjesachtige wereld onderwater, Menno verkent het gebied in alle vroegte per kano. We ontdekken per toeval een holte in een boom met hele bijzondere bewoners en stuiten op een fuut in gevecht met een rivierkreeft. Maar het gebied staat ook onder druk. Door aanhoudende droogte moet er hard gewerkt worden om het oudste natuurmonument van Nederland ook voor de toekomst te behouden.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Het Vechtdal

In het Overijsselse Vechtdal doen we een dramatische ontdekking bij de nesten van de spectaculaire rode wouw. We bezoeken een familie die de zeldzame knoflookpad gewoon in de tuinvijver heeft zitten. Willemijn zoekt de schuchtere nachtzwaluw en wordt verrast door de giftige adder. Menno filmt grauwe klauwieren en de uiterst zeldzame stronkmier. En we ontdekken hoe het komt dat eeuwen geleden de Vecht veranderde van een kabbelend beekje in een wild stromende rivier. Dat geheim zit in de bodem.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Vliegveld Twente

Op Vliegveld Twente landt nog een enkel toestel, maar het vliegveld is ook het domein van unieke natuur. De Vroege Vogels-natuurfilmer maakt er ongeëvenaarde beelden van libellen en kakelverse vlinders. Het gras is kruidenrijk en kort, dus ongeschikt voor ganzen, maar de ideale biotoop voor een van de grootste populaties veldleeuweriken van Nederland. Willemijn zoekt met een zweeftoestel de thermiek die vogels gebruiken om te vliegen. Op de Duitse ruïnes groeien unieke mossen door het oorlogscement, waarmee destijds de radarpost werd gemetseld.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Leudal

Snelstromende beekjes, metershoge zandmuren met broedende ijsvogels en omgevallen bomen. We zijn in Het Leudal, een onontdekt pareltje in het hart van Midden-Limburg. Het is geen toeval dat een wereldberoemde Nederlandse paleontoloog hier een paradijs probeerde te creëren. We zoeken naar de raadselachtige hazelworm, volgen de gangen van de bever en kijken onder water wat er leeft in de schilderachtige beken die dwars door het gebied kronkelen.



Vroege vogels
Vroege Vogels: De snelweg

Wie in de zomervakantie over de snelweg reed heeft misschien niet gezien hoeveel natuur zich naast dat asfalt bevindt. Vroege Vogels wel! Deze aflevering draait om al die bermen, parkeerplaatsen en klaverbladen, die samen ook een enorm ecosysteem vormen. Een kolonie Roeken verblijft op een parkeerplaats naast de A12 en juist kerkuilen worden vaak aangereden en daar is een bijzondere reden, en oplossing voor. In het rondje van een klaverblad groeien hele bijzondere planten. En dassen, marters en eekhoorns hebben zo hun viaducten om over te steken. Na deze uitzending zal een autorit nooit meer hetzelfde zijn.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Kroondomein

Unieke beelden van een wolvenfamilie, die onder meer in het Kroondomein leeft. De hele uitzending komt vanuit dat Kroondomein, het eeuwenoude landgoed met z'n oeroude bossen, heide en een park met de hoogste douglasspar van Nederland. Willemijn ziet voor het eerst van haar leven een wild zwijn met kleintjes. We filmen tientallen libellen in afgesloten meertjes en worden verrast door paaiende beekprikken en hele, bijzondere vogelsoorten, die je alleen maar vindt als je er niet naar zoekt.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Schokland en Urk

Urk en Schokland waren ooit eilanden en dat is nog steeds te zien als je daar bent. Vroege Vogels is in de Noordoostpolder (tachtig jaar geleden nog Zuiderzee), een gebied waar niet alleen mensen pionierden, maar ook rugstreeppadden en de wijfjesvaren. Zelfs het bombardement op Rotterdam heeft invloed gehad op de ruige bossen in de polder. Menno kijkt hoe broedende weidevogels helpen deze geschiedenis te bewaren en Willemijn spiekt 25 meter hoog in de nesten van roofvogels.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Wieringen

Vroege Vogels gaat naar de Wadden, niet met de boot maar over land. Menno en Willemijn zijn op Wieringen, een oud Waddeneiland aan vaste wal. Menno bewondert de vogels op de quarantainedijk, een plek waar zeelieden vroeger werden opgevangen om een verspreiding van een epidemie te stoppen. Ook ziet het team patrijzen, boommarters, rotganzen, lepelaars, kleine tureluurs en de zeer unieke tengere distel. Een rijk natuurgebied, met een glooiend stuwwallandschap en een bijzondere historie.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Wageningen

We zijn in Wageningen, dé plek in Nederland waar natuur en wetenschap samenkomen. We filmen parende ringslangen in de zon, Willemijn ontdekt verschillende persoonlijkheden bij koolmezen en Menno duikt de berm in op zoek naar hondenpoep. We kijken wat alle onderzoeken naar klimaatverandering opleveren en Menno en Willemijn onderzoeken wat er zoemt, vliegt en groeit op de groene daken. Daar hoef je geen universiteit voor te zijn, die kun je ook zo op je eigen schuurtje beginnen.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Drentsche Aa

Vanuit de Drentsche Aa met uniek beeld en geluid van de baltsende watersnip ('hemelgeit' genoemd) en de laatste paaiplek van de rivierprik, die door een ongekend grote beverdam wordt bedreigd. Wie moet er gered worden: de rivierprik of de bever? De Drentse Aa zou je als de randstad van de prehistorie kunnen beschouwen, met z'n hunebedden en de karresporen. Maar nu is het natuurgebied zijn tijd ver vooruit met de unieke oplossingen voor de droogte, waar veel natuurgebieden onder lijden. Hier heb je zelfs in de hete zomers nog 'natte voeten', met oogstrelende dotterbloemvelden als gevolg.



Vroege vogels
Vroege Vogels: De IJsselvallei

Vroege Vogels slaapt letterlijk midden in de natuur, op een onbewoond eilandje in de IJsseldelta. We worden wakker van het geluid van de zeearend, terwijl de ratten om onze tenten knagen, en de kou van de nacht langzaam verdwijnt. We zijn in de IJsselvallei, tussen Deventer en Kampen, waar duizenden kievitsbloemen bloeien, de slechtvalk huist in de steenfabriek van Fortmond en waar de grote modderkruiper een heel graafproject heeft gedwarsboomd. En we varen naar IJsseloog, een eiland vol 'vieze' bagger, maar dat rijk is aan enorme aantallen vogels.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Biesbosch

Deze week is het team van Vroege Vogels in de Biesbosch, waar we op een eilandje slapen midden in het gebied. Vanuit de boot zien we een visarend met een gigantische vis in zijn klauwen, maar ook de zeearend, zandhommel en talloze moerasvogels passeren de revue. Vanuit ons griendhuisje horen we de roerdompen, zien we ijsvogels af en aan vliegen met een visje, en zwemmen er meerdere bevers voorbij. Dit uitgestrekte natuurgebied is de enige plek in Nederland waar er een zoetwatergetij is, en dit brengt bijzondere natuur en soorten met zich mee.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Winterswijk

In Winterswijk ligt een oude steengroeve van dertig meter diep, die is overgenomen door de natuur. Vanaf de bodem kijk je naar 240 miljoen jaar geschiedenis. De oude aardlagen nemen je mee naar de tijd van sauriërs, voorlopers van de huidige vogels. Op dit moment brengt de grootste uil ter wereld haar jongen groot op de oude steenlagen. Rondom de groeve is te zien hoe het landschap er vroeger in Nederland veelal uitzag: kleine akkers en weilanden, vennen, koeien in de wei en stukjes bos tussen de akkers. Menno en Milouska gaan op zoek naar de steenuil, een typische vogel van dit kleinschalige boerenlandschap. In de natuurlijke beken vissen ze naar bijzondere soorten, zoals de beekprik.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Ilperveld

Op steenworp afstand van Amsterdam ligt een ongekend natuurparadijs: het Ilperveld. Vroege Vogels vaart er twee dagen en nachten rond, op jacht naar een hermelijn, overdonderd door heel veel weidevogels, een roerdomp en baltsende bruine kiekendieven boven het riet. En we brengen 20 schapen en 35 lammetjes na een lange winter op stal weer naar de wei.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Alde Faenen

Van de beroemde zeearenden van Beleef de Lente tot baltsende brilduikers en honderden andere eenden en ganzen. Nationaal Park de Alde Feanen, het grootste aaneengesloten natuurgebied op het Friese vasteland, is een waterparadijs. Het water in het gebied wordt steeds schoner, waardoor de otter ook weer terug is. En nergens anders slapen er zoveel grutto's als hier, tenminste als het water niet te hoog staat. Om de 'koning van de weide' te zien moet het team Vroege Vogels dit keer flink aan de bak.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Ooijpolder

Het water staat hoog in de Ooijpolder. Een unieke gelegenheid voor presentatoren Menno en Willemijn om bevers te zien. Dankzij fanatieke demonstranten in de jaren 70 ligt hier een prachtig moerasbos. Vroege Vogels stapt in de kano om deze oudste ooibossen van Nederland te ontdekken. En ook het naastliggende boerenland wordt steeds mooier door een unieke samenwerking tussen boeren en natuurbeschermers. Al 46 kilometer hagen, heggen en poelen hebben 44 rode lijstsoorten als de otter, de bever en de klapekster teruggebracht in dit unieke gebied.



Vroege vogels
Vroege Vogels: De IJstijden

Wolharige mammoeten, hyena's, neushoorns, sneeuwuilen, reuzenherten en nog meer reusachtige dieren. Het team van Vroege Vogels duikt in de ijstijden. Wat leefde er toen in ons land en hoe weten we dat? Menno Bentveld en nieuwe Vroege Vogel Willemijn Veenhoven gaan op zoek naar fossiele botten, doen onderzoek ín de kiezen van muskusossen, peuteren in hyenakeutels en zoeken op plekken in het land naar de sporen die de ijstijden hebben achtergelaten.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Special

Dit jaar stond weer bol van de memorabele momenten. In deze aflevering maken we ze nog eens mee. Milouska staat voor het eerst oog in oog met spelende dassen en ziet overdag een nachtzwaluw. Menno gaat op zoek naar kleine gruttokuikens, is getuige van een bijzonder heftig zwanengevecht en bewondert voor het eerst de bijna onzichtbare roerdomp. Ook zien we bevers, grote oeverspinnen, eikelmuizen en nog veel meer zeldzame en bijzondere natuur die Nederland rijk is.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Amsterdamse Waterleidingduinen

Grote gevechten, een kakafonie aan geluid en rondvliegende hormonen, Milouska staat midden in het toernooiveld van honderden bronstige damherten. Vroege Vogels is in de Amsterdamse Waterleidingduinen, bekend van de grote aantallen damherten, maar ook waterwingebied van de stad Amsterdam. Krooneenden, vossen, konijnen en talrijke vogels voelen zich er ook prima thuis. En het is de plek waar Boudewijn de Groot de foto van een bekende lp-hoes heeft gemaakt en waar hij zelfs zijn vrouw ten huwelijk heeft gevraagd.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Weerribben-Wieden

De Weerribben-Wieden is het grootste aaneengesloten laagveenmoeras van Noordwest-Europa. Milouska staat oog in oog met de 'luipaard onder de spinnen', namelijk de zeldzame grote oeverspin. En ook de otter is volop hier aanwezig, al laat dit beest zich zelden zien. Tijdens onze draaidagen worden we geconfronteerd met een aangereden otter, een van de vele slachtoffers dit jaar. Samen met de boswachter zorgen we ervoor dat dit roofdier bewaard wordt voor onderzoek. Verder vaart Menno door dit prachtige gebied, waar de bijzondere vegetatie een thuis biedt aan de zeer zeldzame grote vuurvlinder en talrijke libellen.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Marker Wadden

We gaan naar de Marker Wadden, Nederlands jongste natuurgebied. Vijf eilanden in het Markermeer, die het leven in dit gebied terug gaan brengen, in het water en op het land. En het lukt. Vanaf het begin van de aanleg, in 2016, wisten vogels als visdieven, bontbekplevieren en kluten de eilandengroep in groten getale te vinden en er was het eerste broedgeval van de ijseend in Nederland. De eilanden raken begroeid met moerasandijvie en riet, er zwemmen weer vissen zoals houting en pos en er zijn al twaalf verschillende soorten loopkevers geteld. Er zijn geulen en slikken en strandjes met golven. Wetenschappers van vijftien universiteiten houden alles nauwlettend in de gaten, want het is ook een ongelofelijk spannend experiment: een helemaal door mensen aangelegd natuurgebied.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Noordwest Veluwe

We zijn op de Noordwest Veluwe, bijzonder door zijn kilometerslange beek die regelmatig overstroomt. En de plek waar naast zwijnen tegenwoordig ook een wolvenpaar met jongen leeft. Menno slaapt in een tent midden in de bossen en wordt getrakteerd op een avondconcert van nachtzwaluwen. Op het stuifzand vangt onze natuurfilmer de gedeukte gouden tor, en filmt hij onder andere de gekraagde roodstaart, de roodborsttapuit en de gele hommelroofvlieg. Maar het meest bijzondere is toch wel dat we de mysterieuze nachtzwaluw overdag te zien krijgen,



Vroege vogels
Vroege Vogels: Hunzedal

Ooit werd de slingerende Hunze rechtgetrokken voor de intensieve landbouw, totdat twintig jaar geleden bij extreme regenval het water zo het Groninger Museum instroomde. De Hunze wordt nu weer een slingerende beek door een prachtig natuurgebied met bijzondere libellen, zweefvliegen en de zeearend die er vlak langs de weg broedt. Milouska springt in een kano en gaat op zoek naar witwangsterns en geoorde futen. Menno kijkt mee met de beste vogelschilder van Nederland en krijgt net geen ruzie met een eigenwijze libellenonderzoeker. Reis mee langs deze bijzondere beek.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Zuid-Limburg

We reizen af naar het uiterste zuiden, naar het heuvelachtige landschap van Zuid-Limburg. Een plek die niet te vergelijken is met een ander deel van Nederland, uniek door zijn heuvels en de kalk in de bodem. De ideale omgeving voor de grootste uil van Nederland, de oehoe. In de ENCI-groeve luistert Milouska naar 'de gesprekken' van het oehoepaar en we gaan de bossen in waar de laatste eikelmuizen van Nederland leven. Maar ook Maastricht zelf biedt volop natuur. Vlakbij het centrum leven tussen de stenen van de vestingmuren honderden muurhagedissen.



Vroege vogels
Vroege Vogels: De Zeeuwse en Zuid-Hollandse wateren

Vroege Vogels duikt in het water van de Zeeuwse en Zuid-Hollandse delta. Terwijl de bruinvissen ons enthousiast begeleiden, gaan we op zoek naar haaien en zeehonden. We maken kennis met de wondere wereld van de algen en verbazen ons over het rijke onderwaterleven. We zetten alles op alles om een glimp op te vangen van de zeer zeldzame kuifaalscholver.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Krammer Volkerak

Ooit was er hier de zoute zee met getijden en dynamiek. Nu, na de Deltawerken, een zoet meer, waar blauwalg een probleem werd: het Krammer Volkerak. Toch is dit gebied onverwacht veranderd in een heus vogelparadijs. En nu zijn er plannen om dit paradijs weer te veranderen. Verder is Vroege Vogels bij het zenderen van een jonge zeearend, we zien mantelmeeuwen die glas(!) eten en we zien hoe een nieuw type windmolen de levens redt van de zeearenden.



Vroege vogels
Vroege Vogels: De Westerschelde

De Westerschelde is de enige openzeeverbinding in Zeeland. Grote sterns leven in crèches op de zandplaten (met een echte juf die de kleintjes leert vliegen), torenvalken worden geringd, baardmannetjes hebben zich in het riet verstopt en natuurlijk enorme groepen zeehonden op en rond het water. We slaan ons kamp op in Fort Rammekens (het oudste zeefort van West-Europa), waar we een bijzondere populatie zandhagedissen filmen.



Vroege vogels
Vroege Vogels: De Grevelingen

Al van afstand ruik je het zout. De Grevelingen, op de grens van Zeeland en Zuid-Holland, is het grootste zoutwatermeer van Europa. Het zoute water is er helderder dan waar ook in Nederland. Menno bekijkt De Grevelingen onder water, terwijl Milouska zich tussen de vechtende stieren begeeft. We blijven een nachtje slapen bij Kees de Kraker op de Hompelvoet, de beroemdste vogelwachter van Nederland. Onder water gaat het niet goed met het Grevelingenmeer en om dat tij te keren wordt er juist weer getijde teruggebracht. En samen met het planten van zeegras en het aanleggen van vogeleilandjes moet de natuur onder en boven water weer mooier worden.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Tiengemeten

We zien een verbluffend spectaculaire opleving van de natuur op het eiland Tiengemeten in het Haringvliet. Op dit eiland werd twaalf jaar geleden een ingrijpende beslissing genomen: boeren die het eiland gebruikten voor aardappelteelt moesten vertrekken zodat de natuur zijn gang kon gaan. Nu zijn de eerste resultaten te zien. Maar liefst 75 nieuwe vogelsoorten hebben het langzaam veranderende Tiengemeten ontdekt en gebruiken deze oase van natuur als vluchtheuvel in een woestijn van landbouwgronden.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Oosterschelde

Na de bouw van de kering werd de Oosterschelde het grootste Nationaal Park van Nederland. Menno trekt zijn duikpak aan en gaat kijken hoe het ervoor staat met de natuur onder water. Boven water bezoekt Milouska een waar paradijs voor vogels en ziet ze waar de trek- en broedvogels hun eten vandaan halen. Overnachten doen we bovenop de toren die het landschap heeft zien veranderen: de iconische Plompe Toren.



Vroege vogels
Vroege Vogels: De Maasheggen

De Maasheggen, op de grens van Brabant en Limburg, is een uitzonderlijk gebied waar dankzij die heggen volop dassen leven en het buitengewoon goed met steenuilen gaat. De Maasheggen is het oudste cultuurlandschap van Nederland en heeft sinds 2018 een Unesco-status en wij gaan ontdekken waarom. De eeuwenoude heggen zijn naast oude cultuur ook fantastische natuur. Bovendien is het de grond waar de bekendste ooievaar van Nederland voedsel zoekt voor zijn jongen. In deze aflevering begraaft Menno een jonge, dode ooievaar.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Weidevogels in Skrok

Vanuit het Friese Skrok gaat Vroege Vogels op zoek naar de laatste overlevingskansen van de grutto. Hoe kan de nationale vogel overleven tussen koeien, vossen, steenmarters en de mens? Ecoloog Theunis Piersma wil daarvoor de hele landbouw veranderen. Boeren laten ons zien hoe grutto's en koeien ook samen kunnen gaan. We zien de grutto arriveren, broeden en we kijken wat er met de kleine kuikens gebeurt.



Vroege vogels
Vroege Vogels: De IJsselvallei

Vroege Vogels slaapt letterlijk midden in de natuur, op een onbewoond eilandje in de IJsseldelta. We worden wakker van het geluid van de zeearend, terwijl de ratten om onze tenten knagen en de kou van de nacht langzaam verdwijnt. We zijn in de IJsselvallei, tussen Deventer en Kampen, waar duizenden kievitsbloemen bloeien, de slechtvalk huist in de steenfabriek van Fortmond en waar de grote modderkruiper een heel graafproject heeft gedwarsboomd. En we varen naar IJsseloog, een eiland vol 'vieze' bagger, maar dat rijk is aan enorme aantallen vogels.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Hatertse en Overasseltse vennen

De zeldzame knoflookpad komt pas in de schemering uit het zand naar boven. Het is dus een waanzinnige bijzonderheid dat Vroege Vogels hem kon horen en zien in de Hatertse en Overasseltse vennen. Met maar liefst 28 vennen is De Hatertse en Overasseltse vennen bij Nijmegen een uniek natuurgebied. In de zandige rivierduinen naast het ven leven dassen in een burcht van vele honderden jaren oud. Ook de schuwe das proberen we vast te leggen. Ver voor zonsopgang wachten we hem op bij zijn burcht. Er wordt een klein feestje gevierd als de das zich eindelijk laat zien. Even verderop springen jonge sprinkhaantjes met de meest bijzondere naam van Nederland, de wrattenbijter, door het veld.



Vroege vogels
Vroege Vogels: De Afsluitdijk

Op de stormachtigste dagen van dit voorjaar verblijft Vroege Vogels op en rond de Afsluitdijk. De dijk was een triomfantelijk staaltje waterbouwkundig vakmanschap toen hij werd aangelegd, maar bleek dramatische gevolgen voor de natuur te hebben. Vroege Vogels zoekt naar natuur op en rond dit iconische bouwwerk vanaf het land en vanaf het water. Nu botsen trekvissen als paling, zalm en steur onderwater letterlijk hun neus tegen het beton. We kijken naar de maatregelen die tijdens de komende renovatie worden genomen om de overgang van zoet naar zout te herstellen. We kijken waar duizenden vogels schuilen voor de storm en tellen reeën en boommarters bij het voormalige waddeneiland Wieringen. Milouska waait bijna van de dijk als ze op zoek is naar de zeldzame oervader van onze rode kool. Menno trotseert windkracht 8 (!) op een historische zuiderzeebotter voor een duik in de geschiedenis.



Vroege vogels
Vroege Vogels: De Groote Heide

Waar in Nederland hoor je heidevogels in het moeras en moerasvogels op de heide? Op De Groote Heide, in Brabant, tussen Eindhoven en de Belgische grens. Veel watervogels, spechten, zwijnen en ook veel soorten spinnen houden hier huis. Met bijzondere ontdekkingen over het voedsel van de groene specht. In het gebied zit sinds kort ook een dassenfamilie, die noodgedwongen moest verhuizen van een dijk 50 kilometer verderop en nu in een nieuwgebouwde dassenburcht moet wennen. Dat gaat niet zonder slag of stoot. Natuurgebied De Groote Heide is een bijzonder gebied waar natte en droge hei, maar ook bos en beekdalen, elkaar afwisselen.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Nieuwkoopse Plassen

15.000 smienten en de zwarte ibis - een onverwachte vondst, midden in het groene hart van de Randstad. Vroege Vogels' Menno en Milouska duiken onder in de Nieuwkoopse Plassen, een onberekenbaar en belangrijk veengebied! Daar wordt met CSI-achtige methoden onderzocht hoe het met de otters gaat, welke vissen er zwemmen, waar woelmuizen leven, waarom trilveen verdwijnt en hoe het zeldzame schorpioenmosje van de ondergang gered kan worden. Deze methoden geven nieuwe inzichten en maken ontwikkelingen zichtbaar maken die tot nu toe voor ons verborgen bleven. In de Nieuwkoopse plassen drijft van alles onder water dat je van bovenaf niet kunt zien - daardoor slaan Milouska Meulens en de cameraploeg bijna overboord.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Oost-Twente

Het eeuwenoude coulisselandschap van de Oost-Twentse stuwwallen dreigt te verdwijnen. We laten zien waarom dat niet mag gebeuren. We zien kamsalamanders, buizerds en mogen eindelijk mibo zeggen nu we de middelste bonte specht hebben gezien. Het landschap van de Oost-Twentse stuwwal is eeuwenoud, en dat kun je zien. Spechten en boomklevers voelen zich thuis op de glooiende heuvels met hoge bomen, houtwallen en akkertjes. De oude poelen zitten vol met kamsalamanders en even verderop vormen voorjaarsbloemen een groen tapijt in de natte bossen. Vanuit de lucht worden we voortdurend in de gaten gehouden door een buizerd.



Vroege vogels
Vroege Vogels: De Onlanden

In de kop van Drenthe ligt een spiksplinternieuw natuurgebied: De Onlanden. Het is aangelegd als wateropslag in tijden van nood, om te zorgen dat de Groningse voeten droog blijven. Maar het gebied heeft zich in een mum van tijd ontwikkeld tot een natuurparadijs. Voor het eerst in de geschiedenis van Vroege Vogels TV is het gelukt om roerdompen te filmen. En ook de kiekendieven, zeearenden en ganzen vliegen je om de oren. In het water zwemmen ottermoeders met hun kleintjes.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Tilburg

Vroege Vogels ontdekt de groene parels van de voormalige Brabantse textielstad Tilburg. Met Schotse Hooglanders middenin een woonwijk, zeldzame varens in de haven, exotische eekhoorns in het bos en lieveheersbeestjes in de klimop. We gaan op pad met de grootste plantenzadenverzamelaar van ons land en ruimen afval met een tienjarige milieubeschermer. Verder zien we hoe een bewoonster ambassadeur is geworden van de laatste stukjes heide van Tilburg en wat het met je doet als je veertig jaar lang de vogels bestudeert in een stadspark in de kruikenstad.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Zuid-Kennemerland

In de ruige duinen van Zuid-Kennemerland sta je oog in oog met indrukwekkende hooglanders en koniks. Door sleuven in de duinenrij stuiven zout en zand het gebied in en verandert het landschap van dit gebied continu. Terwijl Menno getuige is van het imposante geburl van de damherten, dwaalt Milouska over oude buitenplaatsen met wonderschone moshellingen. We tellen de vogels die naar warme oorden vertrekken en we zien in de duinen de restanten van de Tweede Wereldoorlog.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Botshol

In de herfst is de polder van Botshol, net onder Amsterdam, een vogelwalhalla. In het moeras zoeken zeldzame watersnippen naar eten en baardmannetjes verstoppen zich in het wuivende riet. Terwijl Menno de aalscholvers achterna reist naar het centrum van Amsterdam, helpt Milouska met de aanleg van een nieuw moeras in een van de laagste polders van Nederland. Maar het water van Botshol is te troebel. Is de exotische Amerikaanse rivierkreeft de schuldige?



Vroege vogels
Vroege Vogels: Radio Kootwijk

Rondom Radio Kootwijk op de Veluwe is de edelhertenbronst in volle gang. Met unieke beelden van een dodelijk gevecht tussen het dominante hert en zijn gevaarlijke uitdager. Milouska krijgt een kijkje in het leven van twee jonge wespendieven en vanuit het historische zendgebouw ziet Menno het uitgestrekte Kootwijkerzand, een soort Sahara in Nederland. We onderzoeken de zuurgraad in de bodem, met een verontrustend resultaat. Verder zorgen wilde zwijnen voor flink wat overlast in het dorp.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Meinweg

Vroege Vogels ontdekt Nationaal Park de Meinweg, een groot natuurgebied op de grens van Limburg met Duitsland. We speuren naar adders en gladde slangen, komen erachter wat zakdragers zijn, luisteren naar sprinkhanen en vleermuizen en volgen de trek van verschillende vissoorten in een van de mooiste beekjes van ons land. Uiteraard gaan we ook op zoek naar de enige legale zwijnen van Nederland, naast de exemplaren op de Veluwe.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Drents-Friese Wold

Vroege Vogels ontdekt het immense Drents-Friese Wold, met z'n majestueuze Spaanse sayaguesa's, met korstmossen op Drentse hunebedden en met de laatste heidevogels van dit vogelseizoen. Verder holt Menno achter de korstmosrenspin aan, staat Milouska oog in oog met een bunzing, struikelen we over paddenstoelen, botsen we tegen een weidemierbult aan en proberen we erachter te komen hoe de Drentse geschiedenis van schapen en paupers het landschap heeft gevormd.



Vroege vogels
Vroege Vogels: Waterloopbos

Verborgen tussen de bomen in de Flevopolder ligt een oud laboratorium, waar havens, sluizen en dammen uit de hele wereld zijn nagebouwd. Nu is dit spectaculaire gebied overwoekerd door de natuur en is het het domein van heel veel soorten roofvogels. En we vinden er duizenden bijzondere paddenstoelen. Een bijzondere Vroege Vogels dus waarin Menno door de haven van Libië dwaalt en Milouska de giftigste paddenstoel van Nederland vindt.



Vroege vogels
Vroege vogels

Vroege Vogels ontdekt in het Drentse Dwingelderveld de enige gifslang van ons land: de adder. Het gigantische stille, natte heidegebied is nu thuishaven van de kraanvogel, de levendbarende hagedis en tientallen soorten loopkevers. Eeuwenlang een landschap van boeren, maar sinds kort pas volledig van de natuur. Een aflevering met oeroude sporen in het landschap, met wilde bijen, de mooiste algen ter wereld, de bonte vliegenvanger en natuurlijk Drentse heideschapen.



Vroege vogels
Vroege vogels

Het Vroege Vogels team is in Gaasterland, in het zuidwesten van Friesland. Bij Friesland denk je aan skûtsjesilen, vlakke weilanden, koeien, meren, en natuurlijk de Elfstedentocht. Maar in Gaasterland vind je zachte glooiingen, zandgronden, veel dassenburchten en uitgestrekte loofbossen. Het golvende landschap doet je denken aan de Veluwe of Limburg, totdat je op de rand van de kliffen staat en uitkijkt over de Friese IJsselmeerkusten. Milouska en Menno verkennen de oude, prachtige loofbossen, kliffen en heuvels in het gebied. Ze staan oog in oog met de das, zien libellen in wording, en ook de vogels laten zich volop zien en horen.



Vroege vogels
Vroege vogels

De omgeving van Fort Pannerden en de Millingerwaard staat centraal. Deze grensplek in Oost-Nederland is al honderden jaren allesbepalend in onze Hollandse delta. Hier dendert het rivierwater uit de Alpen ons land in en wordt het verdeeld tussen de Rijn en de Waal. De afgelopen weken heeft het hoge water in dit rivierlandschap vrij spel gehad. Hoe gaat het met de bevers en otters, waarvan de burchten onder water liepen? Rondom het fort is het een paradijs voor putters en fazanten. Ondertussen tonen de camera's ook bijzondere beelden van een dode ree. Dag en nacht wordt gevolgd welke beesten naar de ree gaan. Wie likt eraan, wie at ervan en het grote mysterie: wie ging er met de kop van het beest vandoor? Ook uitgebreid aandacht voor de bijzondere kevers die het Alpenwater met zich meebrengt.



Vroege vogels
Vroege vogels

Hebben kitesurfers invloed op de rust van vogels in natuurgebied Slikken van Voorne/Hinderplaat? Een aantal soorten blijft namelijk achter bij wat er verwacht zou mogen worden. Om erachter te komen waardoor dit komt, is een onderzoek gestart. Naast verstoring van rust wordt gekeken of er voldoende voedsel in de bodem zit. Afhankelijk van de resultaten wordt besloten of kitesurfen bij het Maasvlaktestrand en het strand bij Oostvoorne toegestaan blijft. * Springstaarten zijn met het blote oog vrijwel niet te zien, maar ze zijn met veel en ze zitten overal. De kleine diertjes danken hun naam aan de springvork: een achterlijf dat ze kunnen krommen en waarmee ze kunnen springen. In Zuid-Limburg is net een nieuwe soort ontdekt. * Iedere week laat de rubriek Zelf Geschoten weer zien wat een bijzondere filmpjes er in de natuur worden gemaakt door natuurliefhebbers. Daarom laten we in deze aflevering de allermooiste filmpjes van het jaar nog een keer zien. Wat is jouw favoriet? Breng je stem uit op onze website.



Vroege vogels
Vroege vogels

Hoe reageren wisenten op mensen. Daar weten we eigenlijk heel weinig van. In Polen waar de dieren vandaan komen leven ze in grote gebieden waar ze vrijwel geen mens tegenkomen. Maar hier in de Kennemerduinen komen ze voortdurend wandelaars, fietsers of ruiters tegen. Levert dat geen gevaarlijke situaties op? * Apothekers in de zestiende en zeventiende eeuw tot ver in de twintigste eeuw baseerden hun recepten op planten, kruiden, specerijen en dierlijke stoffen. Om bij de bereiding geen fouten te maken, was de apotheker verplicht om een zogenaamde simpliciaverzameling aan te houden. Meestal bewaard in een speciale kast met laadjes en vakjes waarin voorbeelden lagen van de te mengen stoffen. Van die kasten zijn nog enkele exemplaren met inhoud bewaard gebleven. Wat voor bijzondere planten en dierenresten zaten daarin? * Grote groepen ganzen en eenden tellen is niet eenvoudig. Daarom gaan 25 vogelaars op praktijkcursus in het Lauwersmeer.



Vroege vogels
Vroege vogels

In veel natuurgebieden zitten de paarden en runderen momenteel vol met klissen in hun vacht. Grootste 'boosdoener'is de grote klis. De plant is voor zijn verspreiding afhankelijk van deze grote zoogdieren. * De foto's die Wout Berger in 1992 van 120 vervuilde plekken nam, zien er soms bedrieglijk mooi uit. Nu, na 25 jaar, keert hij ernaar terug en legt de gesaneerde landschappen vast die soms dramatisch zijn veranderd. * De nieuwste vinding op het gebied van radartechnieken, de Robin Radar, maakt het mogelijk om vogelbewegingen in drie dimensies te laten zien. Milouska ziet hoe dat enorm helpt bij de bouw van windmolens, hoogspanningsmasten of bij de veiligheid rond vliegvelden.



Vroege vogels
Vroege vogels

In Naturalis bewondert Menno een van de pronkstukken uit de botanische collectie: het wonderschone Syriëboek, een verzameling gedroogde planten van meer dan vier eeuwen oud. * Meeuwen hebben vaak een slechte naam vanwege de overlast die ze geven. Maar als je ze leert kennen dan ontdek je hoe slim en inventief ze zijn. Ecoloog Roland-Jan Buijs doet onderzoek aan de meeuwen in Den Haag. Sommige exemplaren kent hij persoonlijk.



Vroege vogels
Vroege vogels

Op het Zeeuwse eiland de Haringvreter leeft een groep illegale damherten. De vraag is wat er met de grazers moet gaan gebeuren, want de aantallen nemen de laatste jaren flink toe. Menno neemt een kijkje op de Haringvreter met boswachter Karel Leeftink van Staatsbosbeheer. * Veel soorten onder water zijn zo klein, dat je ze niet kunt zien met het blote oog. Maar onder een goede microscoop verschijnt een wonderlijke, kleurrijke wereld, met pantoffeldiertjes, watervlooien en raderdiertjes.



Vroege vogels
Vroege vogels

Hij lijkt op een slang maar het is een hagedis: de hazelworm doet het goed op de Limburgse Meinweg. * Wilsterflappen is het woord voor een traditionele manier om de vogel de goudplevier te vangen. Het gebeurt nog net als vroeger: met een net. Alleen werden de vogels toen opgegeten en tegenwoordig geringd. * Exact tien jaar na zijn overlijden verschijnt deze week de langverwachte biografie van Jan Wolkers. Wolkers-biograaf Onno Blom laat in Oegstgeest de plekken en bomen zien waarop Jan Wolkers veel boeken en schilderijen heeft gebaseerd.



Vroege vogels
Vroege vogels

De geheimzinnige hazelworm is een pootloze hagedis, maar lijkt een slang. Menno gaat op zoek naar het beest in de Limburgse Meinweg en onderzoekt waar hij het liefst zit en wat zijn prooien zijn. * Via unieke beelden zien we wat de grauwe klauwier zijn jongen voert. De op Zorro lijkende zangvogel broedt in het Drentse Bargerveen, maar gaat de laatste tijd flink achteruit. * Oude gebouwen waarin veel vleermuizensoorten huisden zijn gesloopt voor de aanleg van een nieuwe weg. In plaats daarvan is er bij Enschede een nieuwe toren ontworpen, met speciale aanpassingen voor verschillende soorten vleermuizen: de 'vrijhangers' en de 'tussenkruipers'.



Vroege vogels
Vroege vogels

Tijdens de opnames van Vroege Vogels ontdekken twee slakkenexperts een slak waarvan iedereen dacht dat die in Nederland niet meer voorkomt: de eeltslak. Een onooglijk klein slakje dat op de rode lijst, de lijst met bedreigde diersoorten in Nederland, staat. Maar of het daarmee ook een zeldzaam slakje is, is maar helemaal de vraag. Het kan ook wel eens zo zijn dat we met z'n allen gewoon nooit goed zoeken. * Dat gebeurt niet vaak: vijftig jonge uilen die op hetzelfde moment worden losgelaten. Een vogelopvang in Friesland barst op dit moment uit zijn voegen met maar liefst vijftig uilenjongen. De kleine kerkuilen, ransuilen en bosuilen zijn klaar om uit te vliegen. * Honderden oeverzwaluwen doen zich momenteel tegoed aan de muggenzwermen op de Marker Wadden, de nieuw aangelegde natuurgebieden in het Markermeer. Zo kunnen de vogels straks weldoorvoed naar Afrika trekken.



Vroege vogels
Vroege vogels

Dramatische beelden vanaf Ameland, waar de scholekster nauwelijks standhoudt. Grootste huiszwaluw-specialist van Nederland (Henk Meeuwsen) fietst met Menno om huiszwaluwnesten te controleren. Om te voorkomen dat Het bijzondere waddeneiland Griend verdwijnt zijn daar het afgelopen jaar mosselriffen en schelpenruggen aangelegd. Zo kan Griend wel een beetje wandelen maar ook de voedsel-plaats van 100-duizenden vogels blijven. En een nieuwe rubriek: waarin de Rotterdamse biologiestudenten (en een-eiige tweeling) Kevin en Marvin in Amsterdam dieren gaan zoeken. Met nu al prachtige natuurbeelden uit de film 'de wilde stad'.



Vroege vogels
Vroege vogels

Menno gaat in deze zomerspecial op bivak op Park Vliegbasis Soesterberg. Vanuit verlaten schuttersputjes tuurt hij naar de veldleeuwerik in het grasland naast de lege landingsbaan, tijgert hij door het zand om spinnendoders te bestuderen en gaat hij op dropping in de nacht om vossen, dassen en reeën te betrappen.



Vroege vogels
Vroege vogels

Vroege Vogels kampeert in de Biesbosch. En dat wordt afzien tussen de muggen en zomerse stortbuien. Verder betrapt de verborgen camera dieren en zie je een nachtelijke zoektocht naar de bever, een ode aan bijzondere slakjes en verkenningstochten over het water. Let daarbij vooral op hoe Milouska aan boord gaat! En drie jonge visarenden staan op het punt van uitvliegen.



Vroege vogels
Vroege vogels

Met: In de Wieden zit een vogelkolonie die wat diversiteit betreft z'n gelijke in Europa niet kent: purperreigers, blauwe reigers, grote zilverreigers, kwakken, koereigers, lepelaars, aalscholvers en zelfs heilige ibissen broeden daar vreedzaam naast elkaar. En dat allemaal op een halve hectare, onder de rook van Steenwijk. * Natuurbeheerders hebben een nieuwe manier om heel precies weidevogels, maar ook herten, zwijnen en adders te inventariseren: ze zetten een natuurdrone in die de dieren vliegend opspoort met infrarood-licht. * De ENCI-groeve in de Sint-Pietersberg in Maastricht is eindelijk open voor publiek. Als je afdaalt langs het nieuwe wandelpad ga je duizenden jaren terug in de geschiedenis. Klauter je weer omhoog, dan word je getrakteerd op een spectaculair en on-Hollands uitzicht over de Maas. Als je geluk hebt, zie je daar de imposante oehoe in zijn nest tegen de steile wand. * In de vogelzangcursus 'Wat hoor ik?' deze week de groenling.



Vroege vogels
Vroege vogels

Met: Het oerbos in een snelkookpan; dat is zo'n beetje het principe van een tiny forest: een piepklein bos ter grootte van een tennisbaan, maar dertig keer dichter begroeid en honderd keer biodiverser dan een traditioneel bos. Een uitkomst voor plant, dier en mens in een klein landje als het onze. Er zijn al verschillende tiny forests in Nederland. Vroege Vogels bewondert het minibos in Zaandam. * De tureluur is de slimste weidevogel. Hij spreidt op alle fronten de risico's, is niet zo kieskeurig en daardoor gaat het met deze vogel stukken beter dan bijvoorbeeld met de grutto en de scholekster. Wim Tijsen ringt al meer dan twintig jaar tureluurs en kent 'zijn' vogels allemaal persoonlijk. * Nooit was het mogelijk larven te vinden van de rivierprik. Tot nu, want biologen hebben een soort liftje ontwikkeld waarmee je die larven omhoog kunt halen. Zo komen we weer een stap dichter bij het ontrafelen van het leven van de wonderlijke rivierprik, het beest dat lijkt op een paling, maar dat geen vis is. * In de vogelzangcursus 'Wat hoor ik?' deze week de vink.



Vroege vogels
Vroege vogels

Dankzij een strategisch opgestelde kijkhut is de aalscholverkolonie in het Naardermeer van wel héél dichtbij te bespieden. Je zit bijna ín de nesten. Daar praat Menno met 'mister aalscholver' Mennobart van Eerden over deze indrukwekkende watervogels, die momenteel af en aan vliegen met verse vis voor hun jonge kroost. Van de 641 soorten wantsen ' insectjes met een zuigsnuit ' moeten nog 86 soorten in kaart worden gebracht; dan is de Nederlandse wantsenatlas compleet. Milouska maakt een begin en leert midden op de hei van wantsenonderzoeker Vincent Kalkman een viooltjeswants van een kromsprietwants te onderscheiden. In de vogelzangcursus 'Wat hoor ik?' deze week: de pimpelmees.



Vroege vogels
Vroege vogels

Met: De bultrug die de laatste weken voor de Nederlandse kust wordt gezien, is geen ziek exemplaar maar een jonge walvis, op zoek naar nieuw territorium. Zijn de grote walvissen terug in de Noordzee? Menno Bentveld praat erover met marien bioloog Mardik Leopold. * Milouska is in het Amsterdamse park Frankendael, waar Beleef de Lente dit jaar camera's heeft gericht op een nest blauwe reigers. Amsterdam is een echte reigerstad: tien procent van alle Nederlandse blauwe reigers woont in onze hoofdstad. * Verder aandacht voor 'Een koninklijk paradijs', de prachtige tentoonstelling in het Dordrechts Museum over het werk van vogelschilder Aert Schouman.



Vroege vogels
Vroege vogels

Special over Beleef de Lente, dat tien jaar bestaat. We kijken bij publiekslieveling steenuil en Milouska helpt bij het ophangen van de camera's bij de blauwe reigers. En natuurlijk komen alle hoogte- en dieptepunten uit tien jaar Beleef de Lente voorbij: indringers, vechtpartijen, tedere snavelkussen, koddige kuikens en uitvliegend kroost.